Persoonlijke farmacotherapie
Wat vertelt uw DNA
over uw medicatie?
Niet iedereen reageert hetzelfde op een geneesmiddel. Ontdek wat farmacogenetisch onderzoek kan betekenen en bespreek de mogelijkheden met uw apotheker.
Meer over DNA-onderzoek ↓ Naar het geneesmiddelenoverzicht ↓
Voor patiënten
Begrijpen wat onderzoek inhoudt.
Lees wat farmacogenetica is, wat u met een uitslag kunt en hoe u onderzoek bespreekt met uw apotheker.
Voor zorgprofessionals
Direct naar het overzicht.
Raadpleeg het geneesmiddelenoverzicht voor farmacogenetische informatie.
DNA & geneesmiddelen
Meer inzicht.
Een persoonlijk gesprek.
Wat is farmacogenetica?
Farmacogenetica onderzoekt hoe erfelijke verschillen invloed kunnen hebben op de werking van geneesmiddelen en het optreden van bijwerkingen. Met toestemming van de patiënt kan de apotheker farmacogenetische gegevens opvragen en meenemen in de medicatiebewaking. Deze informatie kan helpen bij het kiezen van een passend geneesmiddel en een geschikte dosering.
Wat kan een DNA-test vertellen?
Een uitslag kan aanvullende informatie geven voor de beoordeling van bepaalde geneesmiddelen. Uw apotheker bespreekt wat dit voor uw situatie betekent.
Hoe bespreekt u een onderzoek?
Bespreek met uw apotheker of behandelaar of onderzoek bij uw vraag past en hoe de uitslag wordt beoordeeld.
De rol van uw apotheker
Van het bespreken van uw vraag tot het volgen van uw behandeling: uw apotheker helpt farmacogenetische informatie te vertalen naar de praktijk.
Uw situatie bespreken
Uw ervaringen met medicatie en uw vragen vormen het vertrekpunt.
Onderzoek afstemmen
Bespreken of een farmacogenetische test zinvol is en wie deze aanvraagt.
De uitslag beoordelen
De uitslag interpreteren in samenhang met uw geneesmiddelen en persoonlijke situatie.
Uw apotheker verbindt onderzoek en behandeling
Samen met u en uw andere zorgverleners.
De behandeling volgen
Het effect en eventuele bijwerkingen blijven volgen en zo nodig opnieuw overleggen.
Samenwerken met zorgverleners
Bevindingen en eventuele behandelopties afstemmen met de voorschrijver en andere betrokken zorgverleners.
Het advies met u bespreken
Uitleg geven over de uitslag en wat deze voor uw behandeling kan betekenen.
Vastleggen en delen
Relevante gegevens vastleggen voor medicatiebewaking en met uw toestemming uitwisselen.
Gebaseerd op het schema in KNMP: Farmacogenetica en de apotheker (2019), pagina 9 ↗. De precieze rolverdeling hangt af van uw zorgsituatie.
Wat kan dit in de praktijk betekenen?
Deze samengevatte voorbeelden komen uit de KNMP-brochure Farmacogenetica en de apotheker (2019). Ze laten zien hoe genetische verschillen een rol kunnen spelen bij bijwerkingen of onvoldoende werking.
Bijwerkingen bij een lage dosis nortriptyline
Een oudere vrouw kreeg na het starten van nortriptyline tegen zenuwpijn last van trillen, zweten en een droge mond. Na overleg stopte zij ermee en verdwenen de klachten. Onderzoek wees op een sterk verminderde CYP2D6-activiteit. Een alternatief hielp haar zonder deze bijwerkingen.
Onvoldoende effect van maagzuurremmers
Een vrouw bleef maagklachten houden bij omeprazol en pantoprazol. Een DNA-test toonde verhoogde CYP2C19-activiteit, wat volgens de casus het beperkte effect verklaarde. Na overleg kreeg zij weer esomeprazol, waarmee zij eerder voldoende verlichting had ervaren.
Metoprolol moeilijk verdragen
Bij een man met hartfalen stonden problemen met bètablokkers geregistreerd. Onderzoek wees op sterk verminderde CYP2D6-activiteit, relevant voor metoprolol. De apotheker adviseerde een andere bètablokker als behandeling nog nodig was en legde het profiel vast voor toekomstige medicatiebewaking.
Bron: KNMP, Farmacogenetica en de apotheker (2019), pagina 6–8 ↗
Dit zijn historische praktijkvoorbeelden, geen individueel behandeladvies. De beoordeling van een uitslag en een eventuele aanpassing van medicatie gebeuren door uw apotheker en behandelaar op basis van actuele adviezen.
DNA-onderzoek aanvragen
Bespreek eerst welke onderzoeksvraag u heeft. Bekijk de informatie van de aanbieders en bespreek de mogelijkheden met uw zorgverlener.
PanGenix
Bekijk de informatie van de aanbieder en bespreek een eventuele aanvraag met uw zorgverlener.
Voor zorgprofessionals
Geneesmiddelenoverzicht
Raadpleeg het bestaande overzicht voor farmacogenetische informatie.
Open overzicht in nieuw tabblad ↗
Dit overzicht is bedoeld voor zorgprofessionals. Pas medicatie uitsluitend aan na beoordeling door uw apotheker of behandelaar.
Een vraag over farmacogenetica?
Neem contact op voor vragen over dit onderwerp of het geneesmiddelenoverzicht.
© 2026 Pito M. el Oualid · Apotheker-specialist